Nếu con có ý nghĩ làm hại mình hay đã tự làm đau mình, gọi 115 ngay và ở cạnh con lúc này. Nếu con hoặc bạn đang gặp nguy hiểm ngay lúc này, gọi 113 (công an). Trẻ em bị hại: 111. Bị bạo lực gia đình: 117. Nếu bạn đang ở Hàn Quốc: 112, đường dây hỗ trợ 1577-1366, cấp cứu 119.
Bạn không cần con đồng ý gặp người tham vấn thì mới bắt đầu nâng đỡ con. Người đi gặp người có chuyên môn trước là bạn, một mình, để học cách ở cạnh con lúc này.
Theo cách tôi nhìn, con từ chối thường không phải vì cứng đầu. Con sợ bị coi là «có bệnh», hay sợ cha mẹ thất vọng. Mỗi lần bạn ép gặp, con nghe thấy đúng điều con sợ: mình có vấn đề và làm cha mẹ buồn. Nên con đóng cửa lại.
Một buổi tối bạn gõ cửa phòng con, hỏi «hôm nay con thế nào», rồi hỏi thêm 3 câu nữa vì lo. Cánh cửa vẫn đóng. Bạn đứng đó, tay còn đặt trên tay nắm, và không biết nên nói gì thêm.
Cách đi tiếp không nằm ở câu hỏi thứ tư. Nó nằm ở việc bạn thay đổi chỗ đứng của mình trong nhà: từ người chất vấn thành người mà con đoán được.
Theo cách tôi nhìn, nhà an toàn là nhà con đoán được. Con đang rối bên trong thì càng cần một nơi mà giờ ăn, giờ ngủ và giọng của cha mẹ không đổi từ ngày này sang ngày khác. Muốn con bớt tổn thương thì người lớn sửa trước, và con không phải chỗ để cha mẹ trút nỗi lo của mình.
Tuần này bạn làm được 3 việc.
Việc thứ nhất: bạn đi gặp một người có chuyên môn về tâm lý trẻ, một mình, không dẫn con theo. Bạn hỏi họ cách ở cạnh con lúc con đóng cửa, câu nào nên hỏi, câu nào nên bỏ. Khi con biết chuyện, hãy nói thẳng rằng bạn đi để học, không phải để sửa con.
Việc thứ hai: giảm chất vấn, giữ nếp. Giờ ăn và giờ ngủ giữ đều. Mỗi ngày chọn một việc nhỏ làm cùng con, như rửa bát hay đi bộ một vòng, không đòi con nói gì trong lúc làm. Con đang sợ đi học thì đừng biến buổi sáng thành cuộc tranh cãi; hãy nói chuyện vào buổi tối, lúc cả nhà đã yên.
Việc thứ ba: nói với con một lần, ngắn. «Ba mẹ không ép con đi gặp ai lúc này. Ba mẹ đi gặp một người để biết cách ở cạnh con tốt hơn. Khi nào con muốn nói, ba mẹ nghe.» Rồi để đó, và làm đúng điều đã nói.
Ranh giới của bạn: bạn không dán nhãn bệnh cho con và không dùng câu «con làm cha mẹ khổ».
Có một điểm bạn không chờ con đồng ý nữa. Khi con nói tới chết, nói muốn biến mất, tự làm đau mình, hay bạn thấy dấu vết trên người con, bạn không để con ở một mình, đưa con tới cơ sở y tế gần nhất, và gọi 115 hoặc 113 khi con đang gặp nguy. Con nói bị ai đó đánh hay làm hại thì bạn tin con trước, rồi gọi 111 hoặc 117.
Dấu hiệu cần theo dõi trong những tuần tới: con ăn ngủ lệch hẳn đi, rút khỏi những việc con từng thích, tránh mặt cả nhà, hay nói những câu nghe như buông xuôi. Thấy vài dấu hiệu cùng lúc kéo dài thì việc gặp người chuyên môn của bạn không nên hoãn thêm.