Thẻ 1/13✕
Câu hỏi của bạn đọc

Người kia luôn đóng vai nạn nhân chịu ấm ức để biến tôi thành kẻ sai trái, làm sao tôi giữ vững sự tỉnh táo?

13 thẻ · vuốt để đọc
Bắt đầu ›

Người kia luôn đóng vai nạn nhân chịu ấm ức để biến tôi thành kẻ sai trái, làm sao tôi giữ vững sự tỉnh táo?

Bạn giữ được sự tỉnh táo không nhờ thắng cuộc cãi, mà nhờ thôi tranh đúng sai với người đã đổi vai. Khi cuộc nói chuyện về việc anh ta làm biến thành cuộc nói chuyện về nỗi ấm ức của anh ta, bạn không cần ở lại đó để chứng minh mình tử tế.

Cảnh này tôi gặp nhiều lần. Bạn nói một điều: tuần trước anh ta hứa đón mà không đến. Anh ta thở dài, bảo mình mệt, bảo chẳng ai hiểu mình, rồi hỏi sao bạn lúc nào cũng trách anh ta. Sau 10 phút, người đang xin lỗi là bạn. Chuyện hứa mà không đến thì không ai nhắc nữa.

Họ không xin lỗi về cách họ đối xử với bạn. Họ đổ lỗi cho bạn về cách bạn phản ứng.

Theo cách tôi nhìn, cái khó không nằm ở chỗ bạn thiếu lý lẽ. Cái khó là cảm giác tội lỗi. Thấy người kia buồn, thấy mình thành người làm họ buồn, bạn mềm xuống. Cảm giác ấy là phản xạ học từ nhỏ, không phải bằng chứng bạn sai.

Có một điều đáng phân biệt. Ai cũng có lúc thật sự ấm ức, và bạn nên nghe. Cái cần nhìn là kiểu lặp lại: hễ bạn nêu hành vi của anh ta, câu chuyện lại rẽ sang nỗi đau của anh ta, và cuối cùng bạn là người xin lỗi vì đã nêu. Một lần thì là một buổi tối tệ. Lặp đi lặp lại thì dễ là một cách giữ quyền. Tôi chỉ nói về hành vi, không gắn nhãn cho ai.

Thứ tự hay gặp: phủ nhận trước, công kích sau, đổi vai cuối cùng. Khi những cách kia không chặn được bạn, anh ta chuyển sang kể với người thứ ba rằng mình bị đối xử bất công. Lúc này một số người quanh bạn có thể nhìn bạn khác đi.

Tuần này bạn làm được 2 việc.

Việc thứ nhất: ghi lại sự thật ngay khi nó xảy ra. Một dòng trong điện thoại là đủ: ngày, giờ, ai nói gì, ai hứa gì. Khi cuộc nói chuyện bị xoay, bạn có chỗ để đối chiếu thay vì chỉ có cảm giác. Trước khi đoán ý anh ta, kiểm lại điều đã thật sự xảy ra.

Việc thứ hai: khi anh ta đổi vai, bạn nói một câu rồi thôi. «Tôi nghe là anh đang buồn. Chuyện tôi nêu vẫn còn đó, và tôi muốn nói tiếp về nó.» Nếu anh ta kéo sang chuyện khác, bạn không đuổi theo. Bạn không tranh phần đúng sai với người đã đổi vai, vì cuộc tranh đó chỉ đo xem ai mệt trước.

Ranh giới của bạn: bạn không xin lỗi cho một điều bạn chỉ nêu ra. Xin lỗi khi mình thật sự nói hay làm sai thì được. Xin lỗi để cuộc nói chuyện kết thúc thì không.

Dấu hiệu cần theo dõi: cuộc nói chuyện về hành vi của anh ta thường kết thúc bằng việc bạn xin lỗi; người quanh bạn bắt đầu xa bạn vì những chuyện họ chỉ nghe từ một phía; bạn thấy mình phải rà lại từng câu trước khi mở miệng. Khi cả ba cùng có, bạn không còn là người được nghe.

Nếu bạn nhận ra mình hay là người xin lỗi trước, bài «Cãi nhau lần nào cũng là tôi xin lỗi trước.» trong thư viện hội viên đi sâu vào đúng chỗ ấy.