Bạn không thoát khỏi cảm giác tự ti bằng cách ép mình tự tin. Bạn thoát bằng cách trả lại lỗi về đúng chỗ của nó, từ từ, nhiều lần, cho tới khi cái bản đồ cũ trong đầu bạn bớt vẽ đường.
Đứa trẻ bị đổ lỗi về mọi chuyện trong nhà không có cách nào kiểm chứng xem mình có thật sự sai hay không. Nhà là cả thế giới của nó. Người lớn nói «tại con», thì nó nhận «tại con», vì nhận thì còn có chỗ để ở. Lớn lên, bạn mang nguyên niềm tin ấy đi vào chỗ làm, vào tình yêu, vào mọi cuộc cãi vã: cái gì hỏng cũng là do mình trước.
Đó không phải bạn hỏng. Đó là một niềm tin học từ nhà, và cái gì học được thì có thể học lại. Tôi không gọi tên cha mẹ bạn là gì, tôi chỉ nói về việc họ đã làm: đổ lỗi, và không nhận phần của mình.
Tôi hay gặp cảnh này. Một người ra khỏi nhà đã nhiều năm, đồng nghiệp góp ý nhẹ về một bản báo cáo, và tim cô thót lại như bị gọi tên giữa lớp. Cô ngồi xin lỗi 3 lần, rồi về nhà soát lại từng chữ mình đã nói. Không ai trách cô cả. Tiếng trách vẫn còn, chỉ là nó nằm trong đầu cô.
Phần còn lại dành cho hội viên. Xem gói hội viên